گیتار در گروه « ساز های زهیِ زخمه ای » قرار دارد و شکل گیری اولیه آن قدمت زیادی دارد ، به طوری که ساز هایی که گفته می شوند گیتار از آن ها نشأت گرفته ، دارای تفاوت های زیادی با گیتار امروزی می باشند . از خصوصیات مهم گیتار می توان به قابلیت نواختن چند نت در یک زمان ( آکورد ) ، قابل استفاده در سبک های مختلف موسیقی ، صدای دل نشین  و سبُکی و حمل آسان ، اشاره نمود . گیتار استاندارد دارای شش سیم می باشد ولی گیتارهایی با چهار ، پنج ، هفت ، هشت ، ده و دوازده سیم نیز وجود دارند .

 

تاریخچه گیتار

 گیتاری که به شکل امروزی دیده می شود ، نتیجه تکامل آن در طی قرن ها می باشد . نظرات متفاوتی از پیدایش گیتار وجود دارد . عده ای عقیده دارند که از سازهای کشورهای روم یا اسکاندیناوی سرچشمه گرفته و عده ای هم معتقدند که از ساز سیتار هندی ، سرچشمه گرفته است . اما اسپانیایی ها که خالق گیتار به شکل امروزی به حساب می آیند ، پایه گذار شکل گیری گیتار را ، « ابوالحسن علی ابن جامی » متخلص به « زریاب » می دانند .

اصلیت زریاب ایرانی بود و نوازنده و آهنگساز قهاری در ساز بربط ( عود ) بود . وی در اواخر قرن هشتم به اَندِلِس اسپانیا رفت و در آنجا سکنی گزید . وی با اضافه کردن یک سیم به بربط ،تحولی در این ساز آفرید و شکل جدید بربط ،از پرطرفدارترین ساز ها در آن دوران شد .

با گذشت زمان شکل ساز ها نیز به وسیله نوازنده های خلاق تغییر می کرد و نام های دیگری نیز به آن ها داده می شد . این تحولات در سراسر اروپا ادامه داشت تا اینکه در اوایل قرن نوزدهم گیتارهایی شبیه گیتار کلاسیک امروزی ساخته شد . ساخت این گیتار را به « آنتونیو تورس » اسپانیایی نسبت می دهند .

 

انواع گیتار

 انواع گیتار ها را از نظر نحوه تقویت صدا ، به دو دسته کلی ، گیتار آکوستیک و گیتار الکتریک تقسیم می کنند . هر کدام از این دو دسته نیز انواع مختلفی دارند .

 

گیتارهای آکوستیک

 این گونه گیتارها دارای بدنه تو خالی ، برای تقویت صدای ارتعاش سیم ها می باشند و نیازی به دستگاه آمپلی فایر ( تقویت کننده صدا ) ندارند . گیتار های آکوستیک انواع مختلفی دارند که پر استفاده ترین آن ها ، گیتار کلاسیک ( آکوستیک سیم نایلونی ) و گیتار آکوستیک سیم فلزی می باشند .

 

گیتار کلاسیک ( آکوستیک سیم نایلونی )

گیتار کلاسیک که مرسوم ترین نوع گیتار در ایران است ، از سه سیم نایلونی و سه سیم ابریشمی که روکش فلزی دارد ، تشکیل شده و اولین نوع گیتار محسوب می شود و تکمیل شده همان نمونه گیتار « آنتونیو تورس » می باشد . گیتار کلاسیک دارای بدنه تو خالی ای است که کاملاً از چوب ساخته شده و همچنین دارای سوراخی برای خروج صدا از بدنه  گیتار می باشد . دسته آن نیز پهن تر از انواع دیگر گیتار ها می باشد ، از این رو برای نواختن ملودی راحت تر می باشد . از این نوع گیتار برای نواختن در سبک های کلاسیک ، فلامنکو ، پاپ ، جَاز و گاهی کانتری و فولک استفاده می شود . گیتار کلاسیک به دلیل ساختار بدنه و دسته ، جنس سیم ها و قیمت مناسب تر آن نسبت به انواع دیگر گیتار ، برای شروع به فراگیری گیتار توصیه می شود .

 

گیتار آکوستیک سیم فلزی

 ظاهر و ساختمان این ساز شبیه گیتار کلاسیک است با این تفاوت که سه سیم اول آن نیز ، فلزی می باشد و دارای بدنه بزرگتر و دسته باریک تر با تعداد فِرِت بیشتر می باشد . بزرگتر بودن بدنه و فلزی بودن سیم های آن ، باعث شده است که صدایی که از بدنه ساز خارج می شود ، دارای زنگِ خاصی باشد و صدای آن را دلنشین و پخته تر کند . از این نوع ساز بیشتر برای نواختن در سبک های بلوز ، جَاز ، راک ، پاپ ، کانتری ، راک اَند رول و فولک استفاده می شود و به دلیل فلزی بودن سیم ها ، بهتر است به وسیله مضراب نواخته شود .

در شکل های زیر به قسمت های این دو نوع گیتار توجه کنید .

 

 

گیتار های الکتریک

 گیتارهای الکتریک دارای پیکاپ (نوعی میکروفون مخصوص ، که در گیتار تعبیه شده) می باشند و صدای ساز از طریق پیکاپ ها به آمپلی فایر ( آمپ ) انتقال و یا تغییر پیدا می کند . گیتارهای الکتریک را به طور کلی به دو دسته «گیتار الکتریک بدنه تو پُر»  و « گیتار التریک بدنه تو خالی » تقسیم می کنند .

 

گیتار الکتریک بدنه تو پُر (Solid Body )

 این نوع گیتار همان طور که از اسمش پیداست ، دارای بدنه خروجی صدا نمی باشد و صدای ارتعاش سیم ها ، از طریق آمپ و بلند گو ، تقویت و شنیده می شود .

یکی از معروفترین نوع این گیتارها از نظر ظاهر و ساختمانی ، « فندر استراتوکستر » ( Fender Stratocaster ) می باشد که طرفداران زیادی دارد و از آن در اغلب سبک های موسیقی استفاده می شود . نوع معروف دیگر گیتارهای الکتریک    بدنه تو پر ، « گیبسون لِس پاول » ( Gibson Les Paul ) می باشد که بیشتر در سبک های جَاز ، بلوز ،راک ، راک اند رُل ، کانتری و پاپ مورد استفاده قرار می گیرد .

 

گیتار الکتریک بدنه تو خالی ( Hollow Body )

 این نوع گیتار ، علاوه بر داشتن پیکاپ و قابلیت اتصال به آمپ ، دارای بدنه تو خالی نیز می باشند و صدای ارتعاش سیم ها از طریق دو سوراخ « f » شکل که در طرفین بدنه ساز قرار گرفته ، خارج می شود . امروزه از این نوع گیتار ، بیشتر در سبک های جَاز ، بلوز ، راک اند رُل ، کانتری و پاپ استفاده می شود .

گیتارهای آکوستیک و الکتریک قسمت های مشابهی دارند به جزء قسمت هایی که مربوط به پیکاپ ها می باشند که در شکل زیر با نام این قسمت ها آشنا می شوید .

 

منبع : کتاب آموزش گیتار به سبک پاپ (جلد اول)

استفاده از مطلب با ذکر منبع بلامانع است.